Terwijl België CBD-bloemen zwaar belast en gespecialiseerde ondernemers steeds meer beperkingen oplegt, bedienen buitenlandse webshops een aanzienlijk deel van de Belgische consumenten. De zwarte markt profiteert, de overheid verliest inkomsten en niemand weet nog precies wat er werkelijk wordt verkocht. Tijd om het Belgische CBD-beleid eens grondig tegen het licht te houden.
Meer belastingen, minder inkomsten?
Diesel tanken in Luxemburg, sigaretten kopen over de grens of alcohol inslaan in Frankrijk. We kennen het allemaal. Zodra prijsverschillen groot genoeg worden, kiezen consumenten voor hun portefeuille en kijken daarbij niet naar landsgrenzen.
Bij CBD-bloemen gebeurt precies hetzelfde.
In België bedraagt de totale fiscale component volgens berekeningen vanuit onze bedrijfspraktijk ongeveer 45 tot 55% van de consumentenprijs, afhankelijk van het product. In verschillende buurlanden ligt de belastingdruk op vergelijkbare producten aanzienlijk lager, volgens onze marktvergelijkingen soms zelfs meer dan de helft lager.
Het gevolg? Belgische ondernemers moeten concurreren met een fiscale handicap, buitenlandse aanbieders worden aantrekkelijker en de zwarte markt krijgt een concurrentievoordeel cadeau.
Onderzoek naar de Europese sigarettenmarkt bevestigt dat grote prijsverschillen illegale handel kunnen stimuleren. Dat betekent niet dat hogere accijnzen automatisch minder inkomsten opleveren. Maar belastingen werken maar optimaal wanneer ze samengaan met een realistisch verkoopbeleid en effectieve handhaving.
Het probleem is niet dat België belastingen heft. Het probleem is dat België zijn eigen ondernemers zwaar belast, terwijl consumenten zonder veel moeite elders goedkoper kunnen kopen.
En dat in een Europese interne markt waarin België, Nederland, Frankrijk, Duitsland en Luxemburg nauwelijks op elkaar afgestemde regels hanteren voor dezelfde cannabisplant.
Hoe CBD in België plots tabak werd
Europa zette de afgelopen jaren belangrijke stappen in de erkenning van industriële hennep en CBD. Het Europees Hof van Justitie bevestigde in 2020 dat CBD onder de onderzochte omstandigheden niet als verdovend middel mag worden beschouwd. Binnen het Europese landbouwkader geldt inmiddels een THC-grens van 0,3%.
Dat betekent niet dat alle laag-THC-cannabis automatisch vrij verhandelbaar is, maar het bood wel kansen om een afzonderlijk en volwassen regelgevend kader te ontwikkelen.
In België groeide aanvankelijk een gespecialiseerde markt waarin CBD-bloemen vaak als potpourri of verzamelproduct werden aangeboden.
In plaats van een fundamenteel politiek debat over 'cannabis light' koos België ervoor om rookbare CBD-bloemen onder de categorie 'voor roken bestemde kruidenproducten' te plaatsen.
En daarmee veranderde er wel wat.
CBD werd onderworpen aan een accijns- en verkoopregime dat oorspronkelijk niet voor deze specifieke productmarkt was ontwikkeld. Bovendien verhuisde CBD van de gespecialiseerde cannabiswinkel naar het traditionele distributiecircuit van tabakszaken, dagbladhandels en tankstations. Gekende groothandels in tabak en suikerwaar werden onderdeel van die distributieketen.
En daar word het beleid soms toch merkwaardig.
B2B-promoties waarbij CBD-producten werden gecombineerd met commerciële voordelen zoals 24 gratis blikjes energy drink bij aankoop van een bepaald aantal pakjes CBD.
We hebben met eigen ogen gezien hoe dergelijke promoties werden uitgerold.
Dat betekent niet dat deze distributeurs noodzakelijk iets onwettigs deden. Maar het illustreert hoe cannabis door een beleidskeuze onderdeel werd van de klassieke impulshandel.
Een product waarvoor de overheid strenge regels noodzakelijk vindt, belandt zo naast sigaretten, snoepgoed, alcohol en kansspelen. Is dat werkelijk een doordacht cannabisbeleid?
De Belgische ondernemer krijgt de regels. De buitenlandse webshop krijgt de klant.
Men moet zich niet voordoen alsof buitenlandse CBD-webshops slechts een marginaal deel van de Belgische markt bedienen. Iedereen die de sector kent, weet dat buitenlandse aanbieders zich actief richten op Belgische consumenten. Ze bieden CBD-bloemen online aan, aan prijzen waarmee Belgische winkels vaak moeilijk kunnen concurreren, en maken levering aan huis mogelijk, zelfs via Bpost.
De exacte omvang van die handel is niet publiek vastgesteld, maar het fenomeen is onmogelijk te negeren.
Belgische ondernemers mogen CBD-rookwaren niet zomaar online verkopen of verzenden. Buitenlandse aanbieders bereiken ondertussen dezelfde consumenten via het internet.
Dat een product in Frankrijk legaal verkocht wordt, betekent uiteraard niet dat levering aan Belgische consumenten automatisch aan alle Belgische verplichtingen voldoet. Maar de consument ziet vooral een prijsverschil, een betaalpagina en een koerier die het pakje thuis aflevert. Kan je hem kwalijk nemen dat hij goedkoper koopt? Moeilijk.
Is iedere buitenlandse bestelling van CBD flowers daarom illegaal? Helaas wel.
Bij grensoverschrijdende verkoop gelden er Belgische accijnsverplichtingen en verkoopverboden. Toch blijft de handhaving voor de consument en de Belgische ondernemer weinig zichtbaar. Het resultaat is een concurrentiestrijd waarbij niet iedereen dezelfde spelregels volgt. En wie betaalt uiteindelijk de rekening?
De Belgische ondernemer, de schatkist en mogelijk ook de consument.
Hoe groot is de Belgische CBD-markt eigenlijk?
De overheid beschikt over cijfers van aangegeven invoer, accijnzen en geregistreerde verkopen. Maar hoeveel CBD wordt er werkelijk door Belgische consumenten gekocht?
Hoeveel komt via buitenlandse webshops? Hoeveel via de zwarte markt?
Niemand lijkt daarover een volledig en betrouwbaar beeld te hebben.
Vanuit onze sectorervaring hanteren wij bij House Jane de volgende werkhypothese:
40% koopt via Belgische CBD-winkels en tabakszaken.
40% koopt via online verkoopkanalen.
20% koopt via de zwarte markt.
Dit is geen representatief wetenschappelijk onderzoek, maar een inschatting vanuit onze praktijkervaring. Het illustreert wel waarom onafhankelijk marktonderzoek dringend nodig is.
Want hoe kun je een markt correct belasten, controleren en reguleren wanneer je niet eens weet hoe groot die werkelijk is?
Een accijnszegel is geen kwaliteitscertificaat
Het verlies aan marktcontrole gaat veel verder dan belastingen.
Het Europees Drugsagentschap EUDA waarschuwt voor de toenemende aanwezigheid van synthetische en semisynthetische cannabinoïden op de Europese markt. Sommige producten zien eruit als gewone cannabisbloemen, terwijl ze onverwachte of potentieel gevaarlijke stoffen bevatten. Dat maakt kwaliteitscontrole essentieel.
Toch vertelt een Belgische accijnszegel niets over pesticiden, zware metalen, microbiologische verontreinigingen of de werkelijke cannabinoïdensamenstelling.
De wettelijke controle op CBD-rookwaren richt zich onder meer op het THC-gehalte, notificatie en fiscale verplichtingen. Aanvullende kwaliteitswaarborgen worden in belangrijke mate door producenten, leveranciers en verkooppunten georganiseerd.
En daar zit een fundamenteel probleem.
De overheid laat CBD-verkoop toe via tal van traditionele verkooppunten, maar voorziet geen afzonderlijk vergunningenstelsel dat gespecialiseerde productkennis en kwaliteitscontrole centraal stelt.
Wij vinden dat iedere verkoper moet kunnen aantonen wat er in zijn producten zit, ongeacht of het een speciaalzaak, dagbladhandel of tankstation betreft.
Cannabis is geen Marlboro. En al helemaal geen Big Mac.
Misschien is dit wel de grootste denkfout in het huidige systeem.
Koop vandaag een pakje Marlboro en twee maanden later hetzelfde pakje in een andere winkel. Je verwacht vrijwel hetzelfde product. Bestel een Big Mac in Antwerpen of Gent. Je weet wat je krijgt.
Maar cannabis is een natuur- en landbouwproduct.
Een CBD-bloem kan per oogst en zelfs per batch aanzienlijk verschillen in cannabinoïdengehalte, geur, terpenenprofiel, structuur en kwaliteit.
Een product dat vandaag onder een bepaalde merknaam wordt verkocht, kan twee maanden later een volledig andere samenstelling hebben.
Stel dat je vandaag een CBD-product met x% CBD koopt en enkele maanden later exact dezelfde verpakking krijgt, maar met bloemen die slechts x% CBD bevatten en een andere smaak en structuur hebben.
Is dat eerlijk tegenover de consument? Wij vinden van niet.
Beeld je maar eens in dat brouwerijen of wijnhandelaars hun product zo zouden moeten verkopen.
Daarom pleiten wij voor aangepaste verpakkingsregels waarbij iedere batch identificeerbaar is en consumenten toegang krijgen tot objectieve informatie zoals CBD- en THC-gehalte, herkomst en laboratoriumanalyses. Geen spectaculaire reclame. Geen onbewezen gezondheidsclaims.
Gewoon weten wat je koopt.
Maar net daar botst cannabis op het huidige rookwarenkader, waarin de regels rond verpakking en commerciële communicatie weinig ruimte laten voor een specifiek informatiemodel voor dit natuurproduct.
Consumenten beschermen door hen minder te laten weten wat ze kopen, blijft een vreemde strategie.
Waarom heeft een Cannabis speciaalzaak geen eigen statuut?
Door CBD onder het rookwarenkader te plaatsen, heeft België ook een ander probleem gecreëerd.
Gespecialiseerde CBD-winkels beschikken niet over een afzonderlijk federaal vergunningenstelsel dat rekening houdt met productkennis, kwaliteit, traceerbaarheid en de specifieke risico's van cannabisproducten.
Lokale besturen probeerden in bepaalde gevallen bijkomende uitbatingsvoorwaarden op te leggen, maar botsten daarbij op de grenzen van hun wettelijke bevoegdheden. Ook de Raad van State heeft in concrete geschillen beperkingen gesteld aan lokale maatregelen.
Dat betekent niet dat gemeenten nooit regels mogen opleggen, maar wel dat een afzonderlijk cannabisbeleid niet zomaar via gemeentelijke vergunningen kan worden geïmproviseerd.
De overheid wil meer controle op CBD-winkels, maar heeft zelf nagelaten een geschikt wettelijk kader te creëren.
Een afzonderlijke federale vergunning, met duidelijke regels rond leeftijdscontrole, opleiding, kwaliteit en verkooppraktijken, zou veel logischer zijn.
Roken mag. Thee maken niet.
Om de Belgische tegenstrijdigheden helemaal compleet te maken, is er nog een opmerkelijk voorbeeld.
Onder bepaalde voorwaarden mogen CBD-bloemen als rookwaar worden verkocht, inclusief accijnzen voor de overheid. Maar diezelfde bloemen zomaar als kruidenthee aanbieden? Dat mag niet.
Door de Belgische en Europese voedselwetgeving gelden voor cannabis als voedingsmiddel andere voorwaarden en beperkingen. Juridisch en fiscaal bestaat daar een verklaring voor, maar voor de gemiddelde consument blijft het moeilijk te begrijpen.
Een cannabisbloem roken? Onder voorwaarden toegestaan en belast. Dezelfde bloem als thee consumeren?
Verboden.
De oplossing? Stop met CBD in een tabaksdoosje te duwen.
House Jane pleit niet voor minder regels. Wij pleiten voor regels die eindelijk aansluiten bij het product en de markt.
Volgens ons zijn vijf hervormingen noodzakelijk:
Een afzonderlijke vergunning voor CBD- en cannabisverkoop, met duidelijke voorwaarden rond leeftijd, opleiding, productkennis en veiligheid.
Een aangepast accijnsstelsel, dat rekening houdt met de prijzen in de buurlanden en het risico op verschuiving naar illegale verkoop.
Verplichte kwaliteitscontrole per batch, inclusief onafhankelijke laboratoriumanalyses en traceerbare herkomst.
Correcte en transparante productinformatie, zonder ongeoorloofde reclame of medische claims.
Betere Europese samenwerking en handhaving, zodat buitenlandse aanbieders niet structureel een voordeel genieten door verschillen in regelgeving en controle.
Een dergelijk statuut moet uiteraard verenigbaar zijn met de Europese regelgeving. Maar dat is een reden om het goed uit te werken, niet om het debat te vermijden.
België moet kiezen: de markt reguleren of de markt verliezen
Vandaag belast België CBD zwaar, terwijl buitenlandse aanbieders Belgische consumenten bedienen.
We willen consumenten beschermen, maar beschikken niet over een afzonderlijk kwaliteits- en vergunningskader voor gespecialiseerde CBD-verkoop.
We willen zicht op de markt, maar missen betrouwbare gegevens over een aanzienlijk deel van de aankopen.
En we willen cannabisgebruik ontmoedigen, terwijl CBD-producten via het traditionele distributiecircuit tussen sigaretten, snoepgoed en energiedrankjes terechtkomen.
Ondertussen moeten gespecialiseerde Belgische ondernemers concurreren met buitenlandse webshops en een zwarte markt die zich weinig aantrekt van onze nationale regels.
Dat kan toch niet de bedoeling zijn?
House Jane pleit voor een volwassen, wetenschappelijk onderbouwd CBD-beleid met eerlijke concurrentie, betrouwbare productinformatie en effectieve controle.
Niet omdat wij minder verantwoordelijkheid willen dragen. Integendeel.
Maar omdat wij als gespecialiseerde ondernemers eindelijk binnen een systeem willen werken dat die verantwoordelijkheid ook mogelijk maakt.
Want een overheid die haar legale markt uit het oog verliest, verliest uiteindelijk meer dan alleen belastinginkomsten. Ze verliest ook de controle over wat haar burgers werkelijk kopen.
En daar wordt niemand beter van. Behalve misschien de aanbieders die zich weinig aantrekken van de Belgische regels.
Dit opiniestuk is gebaseerd op de praktijkervaring en beleidsvisie van House Jane. Eigen marktinschattingen en fiscale vergelijkingen zijn geen officiële statistieken.
House Jane — Antwerpen
Bronnen en achtergrond
Europees Hof van Justitie — Arrest C-663/18 (Kanavape), 19 november 2020.
Europese Commissie — Regelgeving rond industriële hennep en de THC-grens van 0,3%.
EUDA — European Drug Report 2025, over synthetische en semisynthetische cannabinoïden.
Prieger & Kulick (2016) — Cigarette Taxes and Illicit Trade in Europe.
FOD Volksgezondheid en FAVV — Belgische regelgeving over rookbare kruidenproducten, CBD en cannabis in voedingsmiddelen.